Bu soru sorulduğunda kastedileni herkes anlar. Toplumda, vergilerle toplanan paraların çoğunun "yukarıdakiler"in cebine gittiğine dair sebepsiz olmayan bir inanç var. Ama devlet bizden vergi isterken, vergi kanunlarını çıkartırken "cebe atacağız yolumuzu bulacağız" diye açıklama yapmıyor. Öyleyse nasıl oluyor da vergiler gerekçelendiriliyor? Yüksek vergileri toplamak için arkasına sığınılan gerekçeler neler?
- Her yıl konuşulan fındık, tütün, vs alım fiyatları devletin cebinden çıkıyor. Yani ülkemizin tarım sistemi şöyle ki: devlet çiftçinin elinden ürettiği malı almak zorunda. Bu malı alırken de malın kalitesine veya ihtiyaca bakmıyor. Olabildiği kadar yüksek fiyat vermeye çalışıyor. İşte o miktarlar vergisini veren vatandaşın cebinden çıkıyor.
- Özelleştirilmeyen kamu iktisadi teşebbüslerinin pekçoğunda gereğinden fazla işçi/memur çalışıyor. Bunun sebebini hepimiz biliyoruz: KİT'lerin arpalık olarak kullanılması. Devlet bağlantılı sayısız insanın işe alınması. Bir kişinin yapacağı iş için üç kişinin çalışması, o üç kişinin de günü bol bol çay içip sohbet ederek geçirmeleri. Türkiye'de devlet şirketlerinin bu şekilde çalışmadığını iddia edecek biri varsa iyimserliğinden dolayı saygı duyarım. Bu şirketler özelleştirildiğinde tabii ki bu beyefendiler hanımefendiler işsiz kalıyorlar, çay içme karşılığı maaş almayınca afallıyorlar. Sonra da suçlu özelleştirmeyi destekleyenler oluyor. İşte bu kafayı vergilerimizle besleyen de biziz.
- Devlet daireleri ve belediyeler de aynı şekilde. Çok sayıda işçi ve memur tanıdıkları sayesinde kadroya alınıyor, hiçbir şey yapmadan her ay bankamatiğe uğrayıp maaşlarını alıyorlar. Bunların da maaşları bizim vergilerimizden çıkıyor.
- Ücretsiz üniversite diye bir şey yoktur. Birinin üniversitesini ya ailesi öder, ya da başkalarının aileleri (devlet). Puansız girilebilen ve derse gitmeden diploma alınan kaç üniversite, kaç fakülte, kaç bölüm olduğunun farkında mısınız? ÖSS'de neredeyse hiç puan almayıp "üniversiteye giren", sonra da hiçbir çaba harcamadan rahat rahat "üniversite okuyan" yüz binlerce öğrencinin üniversite masrafları da bizim vergilerimizle karşılanıyor.
- Dünyada savunmaya en çok harcama yapan devletlerden biri de bizimki. Bu harcamalar nereden çıkıyor sanıyorsunuz? Tabii ki vergiler sayesinde. Askere alınan onca insanın terhis olana kadarki giysi, yemek, yakıt, vs harcamaları? Onlar da vergilerimizden sağlanıyor. Hani profesyonel orduya geçişi pahalı bulanlar varsa -ki var, mevcut ordunun da bedavaya gelmediğini hatırlatmak faydalı olabilir.
Kısacası, tabii ki yolsuzluklar sebebiyle ödediğimiz vergiler birilerinin cebine gidiyor. Ama şunu iyi anlamak lazım: yukarıdaki uygulamaları destekleyerek istesek de istemesek de yüksek vergiye arka çıkan biziz. Devlet, elinde bahanesi olmazsa yüksek vergi de alamaz. Bu bahaneleri ortadan kaldırmadıkça bir yerlerde koltuğa oturmuş adamların cebinin dolması engellenemez maalesef.
_________
Grafik: Wikipedia, "Income Tax"
